Altijd onderhoudend, die schotschriften tegen het huidige systeem van ziekenhuisfinanciering. Twee maanden geleden ging een medisch specialist los in een opiniestuk in NRC (betaalmuur) en een poosje eerder keerde Marcel Canoy zich tegen het systeem (ook betaalmuur). Vorige week loste Canoy een nieuw salvo. In een soepele tekst presenteert hij het systeem als blindemannetje spelen. Maar Canoy speelt ezeltje-prik. U weet wel, een ding op de goede plek proberen te krijgen zonder je bewust te zijn van wat je doet.

Niemand zal ontkennen dat zorgfinanciering lastig is. En inderdaad: We zitten nu bovendien in een extra lastige fase, zo in het overgangsgebied tussen twee principieel verschillende systemen. Maar klagen dat ziekenhuisbestuurders nu niet kunnen sturen (Canoy) of dat we vooraf noch achteraf weten wat een behandeling heeft gekost (Menzis-topman Roger van Boxtel een poosje terug), dat is tendentieuze onzin. Van tevoren weten we inderdaad niet wat de kosten van onze behandeling zullen zijn. Duhuh: Als u naar de garage gaat omdat er een reutel in het motorgeluid van uw auto zit, dan weet u ook niet tevoren wat de kosten zullen zijn. Dat hangt af van de diagnose die uw monteur stelt en van de eventuele tegenvallers die hij tijdens de reparatie ontmoet.

Achteraf weten we best wat een behandeling heeft gekost. De ziekenhuizen administreren tegenwoordig vrijwel volledig (dat was wel anders toen dat er in de budgetten-tijd nog niets toe deed) welke zorg de patiënt ondergaat. Op basis van die zorgactiviteiten (en van de diagnose en nog zo wat) wordt volgens voor alle ziekenhuizen gelijke regels vastgesteld welk zorgproduct kennelijk is geleverd (inderdaad, rotwoord). En voor ieder zorgproduct heeft het ziekenhuis een prijs afgesproken met de verzekeraars, dus die prijs wordt dan in rekening gebracht. Albert Heijn doet het niet anders. Daarnaast hebben minister en verzekeraars dan nog omzetplafonds met de ziekenhuizen afgesproken (om de stijgende zorgkosten een halt toe te roepen), dus je moet even opletten dat je niet maar raak behandelt. That’s it. Ingewikkeld? Alleen als het ziekenhuis haar informatie­voorziening niet op orde heeft. En, toegegeven, dat kan voorkomen.

Wel een beetje ingewikkeld is die overgangsfase tussen het “oude” en een “nieuwe” manier van financieren waarin we nu (2012 en 2013) zitten. Daar zit inderdaad nogal wat technisch-financieel gedoe aan. Het maakt het lastig om vlot tot een goedgekeurde jaarrekening te komen. Maar dat heeft niets met de sturing in de huizen te maken en al helemaal niets met het huidige financieringssysteem op zichzelf.

Waarschijnlijk zonder het te beseffen (hij speelt ezeltje-prik) kleedt Canoy zijn stellingen aan met allerlei pseudo-feiten. Zo is er helemaal geen risicoverevening (hij bedoelt waarschijnlijk nacalculatie) meer in de nieuwe ziekenhuisfinanciering, net zo min als functionele bekostiging. Voor zover die begrippen nu nog een rol spelen, is het vanwege de overgangssituatie waarin we verkeren. Nog zo’n pseudo-feit: Dat sommige verzekeraars aanneemsommen met ziekenhuizen afspreken om de onderliggende systematiek te negeren. Die aanneemsommen zijn er, maar niet omdat de verzekeraars iets tegen de systematiek zouden hebben. Het is gewoon hun manier om de onzekerheden van de overgangsperiode te managen.

De aandrang om ter discussie te stellen wat je niet begrijpt, is menselijk. Maar het voortdurend bashen van DOT is schadelijk. Vóór je het weet moet de minister onder dat soort druk toezeggen dat het systeem wordt veranderd, en dan zit de zorg wéér in een overgangssituatie naar wéér een nieuw systeem. Of waarschijnlijker, want er is niet veel nieuws meer te bedenken, naar één van de systemen waarvan we al eens eerder hebben besloten dat ze niet deugen. Dat zou pas echt een drama zijn.